Ana Sayfa Hakkımızda Foto Galeri Video Galeri Z.Defteri İletişim
KUMULLAR VE BAKIŞ AÇILARI
Kıyı kumulları denilince akla gelen olgulardan birisi de Türkiye’deki bazı kuruluşların ve grupların kumullar konusundaki klasikleşmiş görüşleridir. Türkiye’deki kıyı kumulları yok olurken veya kıyı kumullarının sahip olduğu biyolojik değerler yok olurken bu kuruluş ve grupların bu klasik görüşlerinde maalesef hiçbir değişiklik olmamıştır.
18/06/2020 - 14:12
Prf. Dr.Turan Uslu

 

Orman Fakültelerinde; eğitimde kumul denilince ağaçlandırılması gereken alan olarak eğitim verilir. Yani kumul düşmandır ve görüldüğü yerde yok edilmelidir. Bu çerçevede Orman Yüksek Mühendislerinin çalıştığı Çevre ve Orman Bakanlığının Ağaçlandırma Genel Müdürlüğü de bu görüştedir. 23–27 Haziran 1997 tarihlerinde Ağaçlandırma Genel Müdürlüğünün düzenlediği ve konuşmacı olarak davet edildiğim “Erozyon Kontrolü, Mera Islahı ve Havza Amenajmanı Teknikleri Toplantısı” nda yaptığım konuşma sonrası sorulan sorularda bu çelişki üzerine idi. Fakültelerindeki eğitimde kumulların ağaçlandırılması öğretilmişti ama konuşmamda kumulların sahip olduğu doğal değerlerin korunmasının önemi vurgulanıyordu. Soruları soranlar “Fakültelerindeki eğitimlerinde öğretilenlerin mi yoksa konuşmamdaki hususların mı doğru olduğunu” öğrenmek istiyorlardı. Genel Müdürlüğün müdürleri benden kumulların ağaçlandırılabileceği konusunda hiç olmazsa birazcık açık kapı bırakmam konusunda bir süre ısrarcı oldular. Çünkü 1950’li yıllarda deneme ağaçlandırmaları ve 1960’lı yıllarda da geniş çaplı ağaçlandırmalar başlamış ve 10.657 hektar kumul yani yaklaşık Türkiye kumullarını 1/3’ü ağaçlandırılmıştı. Bu kumul alanların eski bitki türleri ve bitki toplulukları bu ağaçlandırmalar ile yok olmuştu ve Türkiye artık bu kaybolan değerlerini hiçbir zaman öğrenemeyecekti. Ayrıca örneğin Antalya Belek ve Demre’de ağaçlandırılan kumul alanları son yıllarda kesilmiş ve yerine turistik tesisler yapılmıştı. Mutlaka ağaçlandırılması gereken bu kumul alanlarındaki ağaçların neden kesildiğini açıklamak sanırım yine Ağaçlandırma Genel Müdürlüğüne düşmekte. Bakalım gelecekte Adana’da Akyatan kumulları, Mersin, Tarsus’taki Ortakumluk kumulu, Antalya’da Side-Sorkun-Serik kumulları ile Demre ve Kaş, Patara kumulu, Muğla, Fethiye’de, Kumluova kumulu, İstanbul’da Terkos-Ağaçlı-Kilyos-Şile kumulları ile Sinop’ta Sarıkum kumulunda yapılan ağaçlandırmaların sonları ne olacak?

   Karayolları Genel Müdürlüğüne göre; kumullar yol inşaatlarında istimlâk paraları vermeden ucuza yol geçirilecek yerler olarak bilinir. Bu çerçevede Antalya-Alanya-Gazipaşa arasındaki ilk yol ve daha sonrasında yapılan ikinci yol 10 büyük kumul ekosisteminin kimini az ve kimini ise çok etkilemişti. Daha sonra Samsun-Artvin arasında çift yol yapma projesi basına yansıdığında ancak ulaşabildiğimiz Karayolları Genel Müdür Yardımcısına bu alanda 9 büyük kumul ekosisteminin olduğu ve kendilerine ücretsiz danışmanlık yapıp bu kumulları kurtarmanın önemini anlattığımızda, “projelerin yapıldığını ve artık projelerin değiştirilemeyeceğini” belirterek teklifimizi reddetti. Bugün Doğu Karadeniz bu yol nedeniyle kıyı turizmi açısından sıkıntıda. Şimdi öğreniyoruz ki Samsun-İstanbul arası çift kıyı yolu gündemde ve bu alandaki 16 büyük kıyı kumul ekosistemi de tehdit altında. Anlaşılan Karayolları Genel Müdürlüğü geçmiş yıllarda yaptığı hatalardan hiçbir ders almamış görünüyor.

      Bayındırlık ve İskân Bakanlığı; Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü, bu iş için bilgi bakımından donanımlı olmayan ekipleri ve çeşitli baskı gruplarının istekleri doğrultusunda Türkiye kıyılarında doğru “kıyı kenar çizgilerini” çizemediler ve çizdikleri çizgi ile deniz arasındaki alanların kontrol ve koruma görevlerini de yerine getiremediler. Ayrıca bu bakanlık kıyı kumullarına imar izinleri vererek kumulların tahribinde de önemli bir pay sahibi oldu. Örneğin 1987 yılında Sakarya, Karasu kumulu ve İstanbul, Kilyos, Gümüşdere korunması gereken kumullarımız olarak bulmuşken 2002 yılında gittiğimizde buradaki biyolojik değerlerin üstünde apartmanlar ve Arıköy sitesi ile Boğaziçi kampusunu bulduk

     Çevre ve Orman Bakanlığı; kıyı kumullarının korunması konusunda adına uygun olmayan bir şekilde ve bu konu kendisini hiç ilgilendirmiyormuş gibi davranmıştır. 1987 ve 1988 yıllarında Avrupa Konseyi projesi ile yaptığımız araştırmada bulduğumuz 16 alanın 1’i dışında hiçbiri için koruma statüsü getirmemiş ve bu kumulların yok olmalarına adeta seyirci kalmıştır. Bakanlığın Göksu Deltası Özel Çevre Koruma Alanındaki kıyı kumulunu nasıl koruduğu da tartışılacak bir konudur. Koruyacağım diyerek Özel Çevre Koruma Alanı yapılan Belek ve Dalyan’daki kıyı kumullarından nelerin geriye kaldığını bu bakanlığın kamuoyuna açıklaması gerekir.

     Deniz kaplumbağacıları; Üniversitelerin ilgili bölümleri ile gönüllü kuruluşlarda çalışan deniz kaplumbağacılarının da kıyı kumullarının tahribinde büyük sorumlulukları olmuştur. Kaplumbağacılar için Türkiye’deki kıyı kumulları hiçbir zaman 110 tane olmamış ve deniz kaplumbağacılar için 15–20 ve yeşil kaplumbağacılara göre de 11 kıyı kumulu vardır. Kaplumbağacılara göre bu kıyı kumullarının tamamı da önemli olmamış sadece kaplumbağaların yumurta bıraktığı mesafeye kadarki kumullar önemli olmuştur. Kıyı kumulunun tamamının bir ekosistem olduğu ve korunacaksa tamamının korunmasının söz konusu olduğu sadece kıyıda dar bir şeridin korunmasının mümkün olamayacağını kaplumbağacılar hiçbir zaman akıllarına getirmediler. Çalışan kaplumbağacılarının sayısının çokluğu dikkate alınırsa bunlar kıyı kumulları ile ilgilenen diğer bilim adamları ile irtibat kurmayı da hiç gerekli görmemişlerdir. Bu çerçevede 1990 yılında kurulan “Deniz Kaplumbağaları İzleme-Değerlendirme Komisyonu” da bugüne kadar bu fikre göre hareket etmişlerdir.

     Üniversiteler; Bugün sayısının 204 olması ile övündüğümüz üniversitelerin kıyı kumulları ile ilgili ne eğitim verdiğini de kendi kendine sorgulaması gerekir. Ayrıca bugün çok çeşitli şekillerde kumullar yok edilirken kumulların çevrelerindeki üniversitelerden başka konularda olduğu gibi seslerin çıkmaması da düşündürücü ve gelecek için endişe vericidir.

     Belediyeler; kıyı kumulları ile ilgilenmeyen veya yanlış bir şekilde ilgilenen kuruluşlarımızdandır. 1996 yılında Türkiye kıyılarında korunması acil 16 kumul ile ilgili olarak 16 belediyeye yazı ile başvurup konferans yeri temin ederlerse gelip bölgelerindeki kumulların önemi konusunda konuşma yapma arzumuzu ilettiğimizde Çanakkale ve Tekirdağ’ın Saray Belediyesi olumlu cevap vermiş, Kaş belediyesi Fransızca yayınımızın Türkçe tercümesini gönderdiğimizde inceleme yaptıktan sonra karar vereceği şeklinde cevap vermişti. Diğer 13 belediye ise cevap bile vermedi. Bugün birçok belediyemiz temin ettikleri kumsal temizleme makineleri ile kumulların doğal bitkilerini temizleyerek kumullarımıza sözde hizmet etmekteler.

     Turizmciler; bakış açılarından bahsetmeden yazımızı noktalamayalım. Kumulları turizmde önemli bir unsur olarak görüp buralara gelen turizmciler otellerini kumulların üzerine oturtmakta, golf alanlarını kumulların üzerine yapmakta ve kumulların üzerini toprakla kapatıp bu alanları çimlendirmektedir.

 

 

69 defa okunmuştur.
Yorumlar..
Henüz Yorum Yapılmamış
Diğer Yazıları..
KIYI KUMULLARA SALDIRI
KUMULLAR VE BAKIŞ AÇILARI
KIYI KUMULLARININ ÖNEMİ
İSMAİL UÇAKÇI

Oğuz Türkmen Şehri Çorum İlinin adının menşei ve kısa tarihçesi
Prf. Dr.Turan Uslu

KIYI KUMULLARA SALDIRI
CEVDET SEZGİN

BİR YOL HİKAYESİ 2.
Gürhan GÜRSES

NAKKAŞIM RABBİMDİR
İSTENİŞ HAKAN TÜPLEK

BİZİM PATAGONYA
HÜSNÜ EKİZCELİ

PANDEMİ DÖNEMİNDE SOSYAL DEVLETİ ARAYANLAR
HASAN KAYA

KÖYSEL DÖNÜŞÜM / TERSİNE GÖÇ
HATİCE KÜBRA BİLİŞ ( Yazar )

ATAM İZİNDEYİZ!
KAMİLE ÖZDEMİR

Yaşama kaynağımız olan suyun ve toprağın kıymetini bilelim.
DERYA FİLİZ KORKMAZ

KORANA GÜNLERİNDE MARKALAR NASIL İLETİŞİM KURMALI?
ABDULLAH ŞENOL

ENERJİ VE TÜRKİYE
AYSEL RAİFE AKKANAT

BİZ SENİN YAŞINDAYKEN
AYASOFYA İÇİN GERİ SAYIM: SAAT VE DETAYLAR BE
ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI’NIN MAKAM O
EKREM İMAMOĞLU AÇIKLADI: HAVAİ FİŞEK UYGULAMA
İŞSİZLİK AÇIKLANDI: 1 YILDA 2,5 MİLYON İŞ KAY
SAĞLIK BAKANLIĞI’NDAN YENİ ÖNLEMLER: BERBER,
TÜİK ENFLASYONDA KİMSEYİ İKNA EDEMEDİ
METEOROLOJİ’DEN YAĞIŞ VE MARMARA İÇİN KUVVETL
BDDK’DAN VATANDAŞA KART KOLAYLIĞI
ŞIRNAK'TA PKK'LI 5 TERÖRİST TESLİM OLDU
YÖK YATAY GEÇİŞ KONTENJANLARI AÇIKLANDI
TEM’DE YOLCU OTOBÜSÜ DEVRİLDİ! ÇOK SAYIDA YAR
MISIR DİKTATÖRÜ LİBYA KONUSUNDA ÖYLE BİR CEVA
SOFİANE FEGHOULİ TEKME ATTI, CÜNEYT ÇAKIR KIR
ANKARA’DA EZAN OKUMAK VE BİLGİSİZCE BU GÖREVİ
MUĞLA’NIN LAVANTA TARLALARI VATANDAŞLARIN İLG
TFF’DEN 2020-2021 SEZONUNUN BAŞLAMA TARİHİ VE
RAKİBİNİN GÖĞÜSÜNE TEKME ATAN FEGHOULİ’NİN C
FABRİKA SAHİBİ KONUŞTU, BELEDİYE ‘KÜLLİYEN YA
‘BABACAN TAVIR’ KARARI TEPKİ TOPLAMIŞTI! YARG
METEOROLOJİ’DEN BİRÇOK İLE GÖK GÜRÜLTÜLÜ SAĞA
ANKARA
Yazılım : Networkbil.net
Ana Sayfa Hakkımızda İletişim
 
Tüm hakları saklıdır 2012 ® www.turkiye anadoluhaberleri.com